Balkan Muharebesi, Cenübi Afrika’da amele isyanı, Amerika’dan renkli insanların tard olunması , Çin’de Avrupalıların tazyikatı ve res idareye Napolyonluk etmek hevesine düşen müstebid(Yuan Shikai ) i geçirmeleri… Asya’nın her tarafında birer intibah davulu gibi tesirler bıraktı.
Balkan Muharebesinden intibaha gelen Alem-i İslam, (Şimal kısmını hariç tutarsak) adeta fegana ve son darbeye karşı herçi bad abad müdafaaya hazırlanmaya başladığı gibi, Afrika’daki amele isyanı neticesinde Hindularla da ittihada muvaffak oldu. Aynı zamanda müsavat-ü adaletin tecelligahı olduğu iddia edilen Şimali Amerika’ya para kazanmak, ümidiyle toplanan milyonlarca Avrupalı, Asyalı, Afrikalı, Avustralyalı akvamdan melun olanlar, yani siyahlar ve sarılar, cehalet ve fakr-ü mihneta olan itiyadları sayesinde amelelikle cüzi bir meblağ iddihar ettiklerinden hemen temahkar Avrupalıların gözüne bir heyula-i müthiş gibi göründüler; müstakbelde bün Avrupa sermayesinin bu melunlar eline geçeceğinden korktular; (Memalik-i Osmaniye’de yalnız Ecnebiler para kazandığı halde, bunu da hepimiz bilurken sükut ettiriliyoruz.) İlaveten melunların beyazlar ile imtizacılarının gayrikabil olduğundan, binayen aleyh milel-i mezkurenin daima yabancı kalacağından, Afrikalı bir vatanperver olamayacağından bahsetmeye başladılar. Nihayet Kaliforniya’dan Japonların tardına dair Meclis-i Mebusanlarına bir layiha de verdiler. Bu layihada bazı safderun erbab-ı alemden utandıklarından bir vakit muayyen için tehir olundu ise de Japonlar meyanında o kadar amik bir tesir bıraktı ki, şimdi her Japon’un ağzında, bu beliyyeye karşı yalnız Asya’nın ittihadı ile mukabele edilebileceğinden ana sarılmamanın lüzmuna) dair sözler işitiliyor.
Çinliler ile de sohbet ederseniz artık Avrupa desaisinin gemilerine dayandığında vatanlarının ve lev-i zahiri istiklalinin de tehdit altında bulunduğunu söylerler. Bugün hemen her Çinli Asya’da tevhid-i mesai olundukça Avrupa’nın pek yakın vakitte bütün Asya’yı esir pazarı haline ifrağ edeceğinden bahsediyor. Memalik-i Osmaniyedeki cereyan-i ahiri nazarı dikkate alacak olursak herkesin, her bir cemiyetin neşr-i alem uğrunda bir şeyler düşünmek, bazı hareketlere teşebbüs etmekte olduğunu görürüz. Hindistan ve Cezayir’in kısım-i mühimi dahi bu yolda çırpınıyor. Çin’de dahi maarife ihtiyaç hisleri ve maarifi ıslah arzuları, her gün tezahüratıyla açıkça görünmeye başlıyor. Natal’de tazyik olunan Hintli amelenin feryadları Hindistan’ın büyük şehirlerinde inikas ederek İngiliz adavetini günden güne büyütüyor, hatta ta(Kanada) ya kadar erişip orada bulunan birkaç bin Pencaplı ameleyi de bir habl-i metin ile yekdiğerine rabt ediyordu. Bunların res’karında bulunan Pencaplı muteberanından ve (Sikh) mezhebi ulemasından (Sin), Kanada Vali Umumisi bulunan İngiltere kralının biraderinin emriyle yirmi dört saat zarfında Kanada’dan ihraç olunuyor. Bu emir bütün (Sikh) mezhebi mensubununu daha sağlam bir ittihada sevk ediyor. Bugün, Müzeyyen Hint Mensucatı ile üstü mestur o koca Britanya İmparatorluğu taht metanetinin sütunları sallanıyor, 360 milyonluk Hindistan’ın Hint Müttehid İmparatorluğunu ilana hazırlandığı artık tahkik ediyor. Aynı zamanda bu tezelzülatı gören Avrupa dehşetler içindedir! Bu harekata mukabele etmek, son darbeyi indirip Vası Asya’yı ribka esaretine almak için tuzaklar kuruyor. Memalik-i Osmaniye’de, Çin’de ve Japonya’da tazyikat başlıyor. Her yerde müttehid notalar, müttehid kararlar veriyor. 19. asırda galip mevkiinde bulunan Avrupa, bugün aynı ayr-i bir kuvvetin takribini lerzelerle hissederek, ana mukabeleye, nefsini müdafaaya hazırlanıyor. Çok olsa rabi asır sonra haritalarda Şarktan Garbe doğru bir seylabe-i müthiş başlayacağını açıktan görüyor; istikbalin parlak günlerini, kendi eliyle işaret ederek genç Asya ensarına gösteriyor.
İşte o genç Asya ki cemi mazlumunun pek yakında halakaskari olacaktır, Şarktan doğan tali el hayr in şaşalarını görerek, Ziya’dan muzip olan huffaşan gibi titreyen Avrupalı, adalet ve müsavata davet edecek ve onlara mevkilerini gösterecektir…
Ahmet Münir : Tokyo
