Piri Reis

Piri Reis, 1465 yılında Karaman’da dünyaya gelmiştir.Piri Reis’in asıl adı,Muhyiddindir.Meşhur denizci Kemal Reisin yeğenidir.Kemal Reis ve ailesi,o dönemde Fatih Sultan Mehmed’in emriyle İstanbul’a göç ettirilen Karamanoğulları Beyliğinden ileri gelenleri arasındadır.Önce İstanbul’a,daha sonra da,Gelibolu’ya giderek yerleşti.1481’de Akdeniz’de denizcilik yapmaya başlayan Piri ve amcası Kemal Reis,1491’den sonra Sicilya,Sardinya,Korsika Adalarına ve Güney Fransa kıyılarına yapılan akınlara katıldılar.1486’da İspanya’nın Granada şehrinde yaşayan Endülüs Müslümanlarının Osmanlı Devletinden yardım istemesi üzerine,1487-1493 yılları arasında,gemilerle Granadalı Müslümanları İspanya’dan Kuzey Afrika’ya taşımakla görevlendirildiler.1499-1502 yıllarında Osmanlı donanmasının,Venedik donanmasına karşı sağlamaya çalıştığı deniz kontrolü  mücadelesinde,Osmanlı Gemi Komutanlığı görevini üstlendi.1511’de amcasının vefatının ardından, bir süre için açık denizlere açılmadı ve Gelibolu’ya yerleşti.Burada,1513 tarihli ilk dünya haritasını çizdi.Piri Reis,bu haritasında Atlas Okyanusu,İber Yarımadası,Afrika’nın batısı ile
Amerika’nın doğu kıyılarını kapsayan haritayı çizdi.Piri Reis bu haritayı,1517’deki Mısır Seferi sırasında,dönemin padişahı Yavuz Sultan Selim’e sundu.Seferin ardından,seferin ardından tuttuğu notlardan faydalanarak denizcilik için bir kitap yazmak amacıyla Gelibolu’ya döndü.Düzenlediği denizcilik notlarını,1521’de, Kitab-ı Bahriye’de bir araya getirdi.Bu kitap dünya
denizcilik tarihinin ilk kılavuz kitabıdır.1526’da, yeniden düzenlediği Kitab-ı Bahriye’yi Kanuni’ye sundu.Piri Reis’in,1528’de çizdiği,ilk haritadan daha büyük ölçekli ve gelişmiş olan ikinci haritası,teknik olarak dönemin en ileri örneğidir.Bugün elimizde bulunan Kuzey Amerika haritasının da bir parçasını oluşturmaktaydı.

Piri Reis Kitab-ı Bahriye’de,Hint ve Çin denizlerinin yeni yapılan haritaları hakkında ilk bilgileri kendisinin elde etmiş olduğunu ve Yavuz Sultan Selim’e bu haritaları takdim ettiğini bildirdi.Haritada,o zamana kadar yapılan yeni keşiflerin dikkatle takip edildiğini gösteren ipuçları vardır.1547’de Ferhad Paşanın yerine Hint Kaptanlığına getirildi.Bu görevde iken ilk faaliyeti,Hint Okyanusundaki yegane Osmanlı üssü olan Aden’i mahalli idarecisinden geri almak oldu.29 Ekim 1547’de Süveyş’den hareket eden Piri Reis,60 gemiden oluşan donanması ile önce Muha Limanında karaya çıktı.Osmanlı donanması 3 Portekiz gemisini ele geçirdi ve içlerindeki 120 gemici esir edildi.Piri Reis’in ikinci seferi Portekizlilerin Basra Körfezindeki en önemli üssü olan Hürmüz üzerine oldu.28 gemiden oluşan donanma ve 850 askerle Portekizlilerin elindeki Hürmüz’ü muhasara etti.Adanın hemen hemen tamamı ele geçirdi.

Scroll to Top